Ece Çiftçi'nin kaleminden Kadın Emeği... Kadın Emeği: Görünmeyen Bir Dünya, Görmezden Gelinen Bir Hayat

Dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar, insanlığın üretiminde ve sürdürülebilirliğinde hayati bir rol oynuyor. Ancak tarih boyunca emekleri çoğu zaman görünmez kılındı, değeri küçümsendi ve çoğu zaman şiddetle bastırıldı...Devamı köşe yazısında...

 

Kadın Emeği: Görünmeyen Bir Dünya, Görmezden Gelinen Bir Hayat

Dünya ekonomisi her yıl büyüyor. Teknoloji ilerliyor, şirketler rekor kârlar açıklıyor, ülkeler kalkınma rakamlarıyla övünüyor. Fakat bu büyümenin görünmeyen bir omurgası var: kadın emeği. Ne yazık ki bu emek çoğu zaman ya değersiz görülüyor ya da istatistiklerin satır aralarında kayboluyor.

Bugün dünyada kadınlar iş gücünün önemli bir bölümünü oluşturuyor. Ancak buna rağmen eşitlikten hâlâ çok uzağız. Küresel verilere göre kadınlar dünya iş gücünün yaklaşık %42’sini oluşturuyor, ancak üst düzey yönetim pozisyonlarının yalnızca %31,7’sinde yer alabiliyor. Daha da çarpıcı olanı, çalışma çağındaki kadınların yalnızca %46,4’ü istihdam edilirken erkeklerde bu oran %69,5 civarında. Mevcut gidişat değişmezse kadın ve erkek arasındaki istihdam eşitliğinin sağlanması için yaklaşık iki yüzyıl gerekeceği öngörülüyor. 

Üstelik mesele sadece çalışabilmek değil; nasıl çalıştığınız da önemli. Kadınlar dünya genelinde düşük ücretli sektörlerde yoğunlaşıyor, aynı işi yaptıklarında bile erkeklerden daha az kazanıyor ve çoğu zaman kayıt dışı, güvencesiz işlerde çalışıyor. Ev içi görünmeyen emek ise istatistiklere çoğu zaman hiç girmiyor. Dünyada 708 milyon kadının yalnızca bakım ve ev sorumlulukları nedeniyle iş gücüne katılamadığı biliniyor.

Kadın Emeğinin Görünmeyen Yükü

Dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar, insanlığın üretiminde ve sürdürülebilirliğinde hayati bir rol oynuyor. Ancak tarih boyunca emekleri çoğu zaman görünmez kılındı, değeri küçümsendi ve çoğu zaman şiddetle bastırıldı. Bugün rakamlara baktığımızda bile bu eşitsizliğin hâlâ ne kadar derin olduğunu görmek zor değil.

Küresel ölçekte kadınların iş gücüne katılım oranı yaklaşık %47 civarında. Erkeklerde ise bu oran çok daha yüksek. Kadınlar dünya ekonomisinin önemli bir bölümünü üretse de hâlâ ücret, kariyer ve yönetim pozisyonlarında ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kalıyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun raporlarına göre kadınlar küresel iş gücünün yaklaşık %42’sini oluştururken üst düzey yönetim pozisyonlarının yalnızca %31,7’sinde yer alabiliyor. 

Yani kadınlar çalışıyor, üretiyor, ekonomiyi ayakta tutuyor ama karar verici masalarda hâlâ yeterince yer bulamıyor.

Bu eşitsizlik sadece temsil meselesi değil; aynı zamanda ekonomik bir adaletsizliktir. Dünya genelinde kadınlar ortalama olarak erkeklerin kazandığı her 1 dolar için yaklaşık 0,75–0,80 dolar kazanabiliyor. Başka bir ifadeyle aynı emeğin karşılığı çoğu zaman daha düşük ödeniyor. 

Üstelik kadınların üstlendiği emek yalnızca ücretli işlerden ibaret değil. Ev içi bakım, çocuk yetiştirme, yaşlı bakımı gibi görünmeyen işler de çoğunlukla kadınların omuzlarında. Bu nedenle kadınlar çoğu zaman “çifte mesai” hatta “üçlü yük” altında yaşamaya devam ediyor.

Şiddetin Gölgede Bıraktığı Hayatlar

Kadın emeğini değersizleştiren sistem yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal bir sorundur. Bu değersizleştirme kimi zaman ayrımcılıkla, kimi zaman da en ağır biçimiyle şiddetle ortaya çıkıyor.

Türkiye’de kadınlara yönelik şiddetin boyutları ürkütücü rakamlara ulaşmış durumda. Kadın örgütlerinin raporlarına göre 2024 yılında en az 394 kadın öldürüldü, 259 kadın ölümü ise şüpheli olarak kaydedildi.

2025 yılında da tablo değişmedi; en az 391 kadın erkekler tarafından öldürüldü. Bu cinayetlerin büyük kısmı sokakta değil, kadınların en güvende olması gereken yerlerde, yani kendi evlerinde gerçekleşti. Çoğu zaman fail bir yabancı değil; eş, eski eş, partner ya da aile bireylerinden biri. 

Bu veriler bize acı bir gerçeği gösteriyor:
Kadınlar çoğu zaman tanımadıkları erkeklerden değil, hayatlarını paylaştıkları erkeklerden korunmaya çalışıyor.

Değersizleştirmenin Sessiz Kültürü

Kadının emeğinin değersiz görülmesi yalnızca maaş bordrolarında ya da istatistik tablolarında değil, toplumun zihniyetinde de kök salmış durumda. Erkek egemen kültür, kadını çoğu zaman “yardımcı”, “destekleyici” ya da “fedakâr” rolüne indirger.

Oysa kadınlar yalnızca hayatın arka planında duran figürler değil; hayatın kurucularıdır.

Tarih boyunca bilimde, sanatta, siyasette ve ekonomide büyük katkılar sunmuş sayısız kadın olmasına rağmen bu hikâyelerin çoğu ya unutulmuş ya da gölgede bırakılmıştır. Erkek egemen anlatı, kadının emeğini çoğu zaman “doğal görev” olarak gösterir. Böylece emeğin değeri görünmez olur.

Çok kıymetli Neşet Ertaş ‘ın sözü gelir hep aklıma “Onlar insan,biz insanoğlu”

Hayatınızda ki kadınlara bir de büyük ozanın gözünden bakın isterim ….

Yeniden baharlar gelecek ruhunuza…..

İyi bayramlar...

Yazarın tüm yazıları