Yapay zeka programlarının hızla yaygınlaşması, özellikle sosyal bilimler alanında insan gücüne duyulan ihtiyacı azaltırken, üniversiteler bu dönüşüme karşı sözlü sınavlar ve grup projeleri gibi yeni yöntemler geliştirmeye başladı.
ChatGPT gibi yapay zeka tabanlı araçların metin özetleme, içerik oluşturma ve düzenleme yetenekleri, öğrenciler arasında ödev ve rapor hazırlığında sıkça kullanılıyor. Ancak bu durum, akademik üretimde orijinallik ve etik sorunlarını gündeme taşıdı.
Üniversiteler yeni önlemler arıyor
Yapay zeka araçlarının yaygınlaşması, mevcut intihal tespit sistemlerini de zor durumda bırakıyor.
Üniversiteler, yapay zeka destekli ödevlerin önüne geçmek için yeni değerlendirme politikaları geliştiriyor. Bu kapsamda sözlü sınavlar, grup çalışmaları ve proje tabanlı ölçme yöntemleri öne çıkıyor.
“EYapay zeka programlarının hızla yaygınlaşması, özellikle sosyal bilimler alanında insan gücüne duyulan ihtiyacı azaltırken, üniversiteler bu dönüşüme karşı sözlü sınavlar vri gibi yeni yöntemler geliştirmeye başladı.zber dönemi sona eriyor”
Singapur İşletme Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı Kenneth Benoit, yapay zekanın eğitim sistemini kökten değiştirdiğini belirterek şunları söyledi:
“Eskiden öğrenciler öğretmenin anlattıklarını ezberlerdi. Artık yapay zeka sayesinde bilgilere kolayca erişilebiliyor. Ezber devri bitiyor.”
Benoit, yapay zekanın yasaklanmak yerine öğrenmeyi destekleyen bir araç olarak kullanılmasının önemini vurguladı.
“Yapay zekayı tamamen yasaklamak yerine, onu eğitime yardımcı olacak şekilde kullanmalıyız.”
Benoit’a göre öğrencilerin ödevlerini yapay zekaya hazırlatması, geleneksel ödev anlayışını kökten değiştirdi. Bu nedenle üniversiteler artık grup projeleri, sunumlar ve sözlü sınavlar gibi farklı değerlendirme yollarına yöneliyor.
Akademide insan yerine yapay zeka
Benoit, yapay zekanın sadece öğrenciler değil akademisyenler tarafından da aktif şekilde kullanıldığını belirtti.
Eskiden asistanların yaptığı özetleme, not çıkarma veya veri düzenleme gibi işlemlerin artık yapay zeka tarafından yapıldığını söyleyen Benoit, bu durumun araştırma süreçlerini hızlandırdığını ancak insan kaynağı ihtiyacını azalttığını ifade etti.
Etik ve fikri mülkiyet tartışmaları büyüyor
Yapay zekanın yükselişi, etik ve telif hakkı konularında yeni sorular doğuruyor.
Benoit, yapay zekanın ürettiği içeriklerin telif sahibinin kim olacağı konusundaki belirsizliklere dikkat çekti. Ayrıca sistemlerin telifli eserlerden izinsiz veri kullanmasının, sanatçı ve yazarların haklarını ihlal ettiğini vurguladı.
“Yapay zeka büyük etik zorluklar yaratıyor. Sistemler çok sayıda veriye izinsiz erişebiliyor.”
Gizlilik endişeleri artıyor
Yapay zekanın yaygın kullanımı, kişisel verilerin korunması konusunu da gündeme taşıdı.
Benoit, kullanıcıların farkında olmadan kişisel bilgilerini paylaşabildiğini belirterek, yapay zeka sistemlerinde veri gizliliği, güvenlik ve rıza ilkelerinin açık biçimde tanımlanması gerektiğini söyledi.
“Yapay zeka insan kapasitesini genişletecek”
Berlin Max Planck İnsan Gelişimi Enstitüsü Direktörü Iyad Rahwan ise yapay zekanın akademik dünyada devrim niteliğinde bir dönüşüm yaratacağı görüşünde.
“Yapay zeka,bilim insanlarına deney tasarımı ve hipotez geliştirmede destek oluyor. Normalde yüksek maliyetli olan deneyler artık sanal ortamda yapılabiliyor.”
Rahwan’a göre yapay zeka insanların yerini almak yerine, düşünme ve analiz kapasitesini artıracak:
“Yapay zeka, akademik dünyayı matbaanın veya internetin icadı kadar köklü biçimde dönüştürecek. Ancak insanı ortadan kaldırmak yerine çalışma biçimlerini değiştirecek.”
Öğrencilerin yapay zekayı bir “bilgi kaynağı” değil, entelektüel işbirlikçi olarak görmesi gerektiğini belirten Rahwan, akademik kavramların da bu dönüşüme göre yeniden tanımlanacağını ifade etti.