Güncel Kocaeli Gazetesi'nin 'ORADA NELER OLUYOR!', 'DÜNYA DÖNÜYOR...' 'Sabah Kahvesi'nde...

*Günaydın! Bugün günlerden 14 Eylül Pazartesi.

*Günaydın! Bugün günlerden 14 Eylül Pazartesi. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın anlaşmaya "çok istekli" olduğunu ve savaşın kasımdaki ara seçimlerden önce sona erebileceğini söylerken, küresel piyasalarda Fed'in faiz kararı öncesi oynaklık beklentisi arttı. Türkiye'de ise yüksek gelir gruplarına yönelik vergi denetimleri sıkılaşırken, büyük mükelleflerde inceleme oranı yüzde 31,3'e çıktı. İyi okumalar...

"Bizi sürekli arıyorlar" ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetiminin Washington'la anlaşmaya varmak istediğini savunarak, "Anlaşma yapmaya çok istekliler. Bizi sürekli arıyorlar" dedi. İran'la devam eden savaşın kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerinden önce sona erebileceğini belirten Trump, seçimlerden sonra ise çatışmaların kesinlikle bitmiş olacağını öne sürdü. ABD Başkanı, olası bir anlaşmanın enerji piyasalarına da yansıyacağını ve yakıt fiyatlarının hızla gerileyebileceğini söyledi.

Trump: Kötü bir anlaşmayı kabul etmeyeceğim Trump, İran'la diplomatik bir çözüm ihtimalini açık tutarken Washington'ın şartlarını karşılamayan bir anlaşmaya yanaşmayacağını vurguladı. "İyi olmayan bir anlaşma yapmayacağız" diyen Trump'ın açıklamaları, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürdüğü ve Hürmüz çevresindeki çatışmaların küresel enerji fiyatlarını yukarı çektiği bir dönemde geldi. Trump daha önce savaşın ara seçimlerden sonra sona ereceğini söylemiş, son açıklamalarında ise takvimi öne çekerek çatışmaların seçimlerden önce bitebileceğini belirtmişti.

ORADA NELER OLUYOR!

Büyük mükelleflerde vergi inceleme oranı yüzde 31,3'e çıktı Vergi Denetim Kurulu, büyük ölçekli mükelleflerde vergi inceleme oranını geçmiş yıllardaki yaklaşık yüzde 11 seviyesinden yüzde 31,3'e yükseltti. Yüksek gelir grubuna yönelik program kapsamında 16 bin 307 mükellef gözetim altına alınırken matrah artışı 48,7 milyar liraya ulaştı; yaklaşık 7 bin kişi ise ilk kez beyanname verdi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Denetim kapasitemizi büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltiyoruz" dedi.

Kırsal kalkınmaya 12,5 milyar liralık hibe desteği Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2026 Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında toplam 12,5 milyar liralık hibe sağlanacağını açıkladı. Programda 3 bin 180 projeye 11,3 milyar lira destek verilerek 19,5 milyar liralık yatırımın hayata geçirilmesi, tasarruflu sulama sistemlerindeki 2 bin 47 projeye de 1,2 milyar lira aktarılması planlanıyor. Destek bütçesinin yüzde 77'si aile işletmelerine ayrılırken bunların 1.751'i kadın ve genç girişimcilerden oluşuyor.

Kacır: Emek yoğun sektörlerde 1,2 milyon istihdam korundu Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yıl başından bu yana tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörlerinde yaklaşık 1,2 milyon istihdamın korunduğunu açıkladı. Kacır, teşvikler, İstihdamı Koruma Programı ve finansman imkanlarıyla sektörün desteklendiğini söyledi. Önümüzdeki dönemde tekstilde yeşil ve dijital dönüşüm ile yüksek katma değerli üretime yönelik desteklerin sürdürüleceğini belirtti.

İsrail basını: Türkiye'nin bölgesel etkisi arttı İsrail'de yayımlanan Calcalist gazetesindeki değerlendirmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan döneminde Türkiye'nin Washington ve Arap dünyasındaki etkisinin genişlediği savunuldu. Yazıda Türkiye'nin Orta Doğu'da "görmezden gelmesi zor" bir aktöre dönüştüğü ve İsrail açısından çevre bölgelerde daha etkili bir rakip haline geldiği belirtildi. Türkiye-İsrail geriliminin Gazze'nin yanı sıra Suriye sahasına da yayıldığı değerlendirmesine yer verildi.

DÜNYA DÖNÜYOR...

Lagarde: Enerji şoku beklenenden uzun sürüyor Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, İran savaşının enerji piyasalarında yarattığı şokun beklenenden daha uzun sürdüğünü ve Euro Bölgesi'nde enflasyonu yüksek tutabileceğini söyledi. ECB'nin savaşın başlamasından bu yana ikinci faiz artışıyla mevduat faizini yüzde 2,5'e çıkarmasının ardından konuşan Lagarde, enerji fiyatlarının büyümeyi de baskılayabileceğini belirtti. Bankanın 2027 ve 2028 enflasyon tahminleri yukarı yönlü revize edilirken yeni faiz artışlarının gündemde kalabileceğine ilişkin beklentiler güçlendi.

Citi: Fed'in faiz artışı dolarda kâr satışını tetikleyebilir Citi, Fed'den beklenen faiz artışının büyük ölçüde fiyatlandığını ve karar sonrasında doların daha da güçlenmesi yerine kâr satışları görülebileceğini öngördü. Bankaya göre bu senaryoda euro/dolar yeniden 1,17 seviyesine yaklaşabilir. İran savaşı ve ABD'de yüksek reel faizlerin doların düşüşünü sınırlayabileceğini belirten Citi, 6-12 aylık dönemde ise dolar için daha güçlü bir görünüm bekliyor.

Fed öncesi emtiada satış, petrolde sert yükseliş ABD'de ağustos enflasyon verilerinin ardından piyasalar Fed'in gelecek haftaki toplantıda yüzde 87 ihtimalle faiz artıracağını fiyatlıyor. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle haftalık bazda altın yüzde 0,4, gümüş yüzde 2,6 ve bakır yüzde 1,6 gerilerken Brent petrol jeopolitik risklerle yüzde 7,6 yükseldi ve hafta içinde 106,2 doları gördü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 5'e yaklaşarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti.

UBS, Citi ve JPMorgan'dan ortak uyarı: Dalgalanma artabilir UBS, Citi ve JPMorgan; yüksek faizler, enerji fiyatları, İran ve Ukrayna savaşları ile ABD-Çin rekabetinin piyasalardaki riskleri artırdığı görüşünde birleşti. UBS yatırımcıları yüksek oynaklığa karşı çeşitlendirme yapmaya çağırırken Citi, Fed'in kalıcı biçimde şahinleşmesi ve yeni bir petrol şokunu başlıca riskler arasında gösterdi. JPMorgan ise yapay zekâ yatırımlarındaki fırsatların sürdüğünü ancak hisse seçiminde daha seçici olunması gerektiğini belirtti.

Trump: ABD dünyanın en düşük faizini ödemeli ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin ekonomik gücü nedeniyle "dünyanın en düşük faiz oranını" ödemesi gerektiğini söyledi. Fed'in gelecek haftaki toplantısında hangi kararı vermesini beklediği sorusuna ise "Bilmiyorum" yanıtını verdi. Açıklama, ABD'de tüketici ve üretici enflasyonunun yüksek seyrini koruduğu ve piyasalarda faiz artışı beklentisinin güçlendiği bir dönemde geldi.

Çin yapay zekâ yarışında BRICS'i devreye sokuyor Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, BRICS ülkelerini açık kaynaklı yapay zekâ modelleri etrafında bir araya getirecek yeni bir topluluk oluşturacaklarını açıkladı. Girişimle büyük dil modellerinin geliştirilmesi ve uygulanmasında ülkeler arasındaki işbirliğinin artırılması, eğitim programlarının düzenlenmesi hedefleniyor. Pekin, ABD teknolojilerine daha düşük maliyetli alternatifler sunabilen kendi yapay zekâ ekosistemini uluslararası ölçekte genişletmeye çalışıyor.

AB'de benzin yüzde 24, dizel yüzde 33 zamlandı Orta Doğu'daki savaşın petrol piyasasına etkisiyle AB genelinde ortalama benzin fiyatı 23 Şubat'taki 1,64 eurodan 7 Eylül'de 2,04 euroya yükseldi. Dizelin litre fiyatı aynı dönemde yüzde 33 artarak 1,59 eurodan 2,11 euroya çıktı. Avrupa Komisyonu mevcut durumda arz güvenliğinde acil sorun bulunmadığını ancak çatışmanın uzamasının dizel ve jet yakıtı piyasalarını daha da sıkılaştırabileceğini belirtti.

Tanker taşımacılığı fonu sekiz ayda yüzde 3.600 yükseldi Petrol tankeri navlunlarını izleyen Breakwave Tanker Shipping ETF, yıl başından 11 Eylül'e kadar yaklaşık yüzde 3.600 değer kazanarak ABD'deki kaldıraçsız fonlar arasında en yüksek getiriyi sağladı. Hürmüz ve Kızıldeniz'deki çatışmalar tanker arzını sıkıştırırken navlun fiyatları bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 500 yükseldi. Gemilerin alternatif ve daha uzun rotalara yönelmesi de taşıma maliyetlerindeki artışı destekledi.